بررسی تاریخچه ذخایر ماهیان خاویاری قبل و پس از انقلاب اسلامی

نوع مقاله: کوتاه

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

دریای خزر، بزرگترین دریاچه جهان، به لحاظ جغرافیایی و تاریخی از دیرباز در موقعیت ممتازی قرار داشـته اسـت. ماهیان خاویاری از ارزشمندترین موجودات دریاچه خـزر محـسوب مـی‌شـوند و خاویـار دریای خزر از دیرباز مورد توجه جهانیان بـوده اسـت. در این تحقیق به بررسی سیاست‌های مدیریتی ماهیان خاویاری قبل و پس از انقلاب اسلامی پرداخته شد. نتایج نشان داد که پیش از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی هیچگونه نظارت مدیریتی و حاکمیتی بر دریای خزر وجود نداشته و تصمیم گیری توسط اتحاد جماهیر شوروی بوده و پس از فروپاشی شوروی و تقـسیم آن بـه جمهـوری‌هـای مختلـف ناهماهنگی های مدیریتی زیادی در این حوزه صورت گرفته است. این تحول به برآمدن مسائل جدیدی منجر شده که از جمله می توان به کاهش چشم گیر ماهیان خاویاری اشاره نمود. در این بین تنها جمهوری اسلامی ایران رسالت اخلاقی-زیست محیطی خود را به نحو احسن اعمال کرده و بازسازی ذخایر این ماهیان ارزشمند را شدت بخشیده است. بررسی آمار صید ماهیان خاویاری نشان می‌دهد که در سال-های اخیر تنها وضعیت ذخایر تاس‌ماهی ایرانی بهتر از ذخایر سایر تاس‌ماهیان بوده و 4 گونه دیگر بـا کـاهش فـوق العـاده‌ای مواجـه شـده است. پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، فعالیتهای چشمگیری در این حوزه صورت گرفته است از جمله: بازسازی ذخایر و رهاسازی بچه ماهیان به دریا، پرورش ماهیان خاویاری در آبهای نامتعارف داخلی و در قفس، افزایش مراکز تحقیقاتی و دانشگاهها با رویکرد مدیریت ذخایر ماهیان خاویاری و معرفی گونه با ارزش تاس ماهی ایرانی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Historical study of sturgeon fishes before and after the Islamic Revolution of Iran

نویسندگان [English]

  • y sepehri 1
  • A Hedayati 2
1 Gorgan unv
2 Gorgan Univ
چکیده [English]

Caspian Sea, the largest lake in the world, has been geographically and historically position in a privileged position for a long time. Sturgeons are considered to be the most valuable creatures of the Caspian Sea, and the Caspian Sea caviar has long been of worldwide interest. In this study, sturgeon management strategies were considered before and after the Islamic Revolution of Iran. The results showed that before the glorious victory of the Islamic Revolution, there was no management and control over the Caspian Sea, and decisions were made by the Soviet Union, and after the collapse of the Soviet Union and its division into various republics, there were many administrative misunderstandings in this area. This development has led to the emergence of new issues, such as the dramatic decrease in sturgeon species. In the meantime, only the Islamic Republic of Iran has implemented its ethical-environmental mission and improved the rehabilitation of these valuable fish stocks. Investigation of sturgeon catch statistics shows that in recent years, only Persian sturgeon condition has been better than other species, and four other species have experienced a significant reduction. After the glorious victory of the Islamic Revolution, significant activities have been undertaken in this area, including: the restoration of reserves and the release of fish larvae to the sea, the sturgeon culture in unconventional inland waters and in cages, increase of research centers and universities with the management approach of sturgeons stocks and introduce of valuable species of Persian sturgeon.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Caspian Sea
  • sturgeon stocks
  • Jihadi management

[1]         هدایتی، ع. یاوری، و. موحدی نیا، ع. پاشازانوسی، ح. 1390. بررسی امکان تعیین جنىسیت و مراحل رشد گنادی ماهیان خاویاری با استفاده از شاخص های خونی و مورفومتریک. علوم و فنون دریایی ایران. دوره 10، شماره 1.

[2]         بهروز خوش قلب، م. ر. توکلی اشکلک، م. کیمرام، ف. فدایی، ب. جوشیده، ه. پرافکنده حقیقی، ف. ،1384 . بررسی تغییرات جمعیت ماهیان خاویاری در اعماق ساحلی زیر 10 متر(استان گیلان). موسسه تحقیقات شیلات ایران.43ص.

[3]         Holcik, J., 1989. The freshwater fishes of Europe, Vol.I., Part II. Acipenseriformes, Aula-Verlag, Weisbanden, 470 p.

[4]         بارتولد، واسیلی ولادیمیروویچ، جایگاه مناطق اطراف دریای خزر در تاریخ جهـان اسـلام، ترجمـه لیـل ربـن شـه، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی، 1375 ،ص -33 15.

[5]         افشار، ایرج، دریای مازندران، تهران، وزارت امور خارجه دفتر مطالعاتی سیاسی،1381 ،ص114 -91.

[6]         تکمیل همایون، ناصر، سرگذشت دریای مازندران، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1379 ،ص -87 37.

[7]         پورعلی، ح. یزدانی، م. محسنی، م. پورغلام، م. سیدحسنی، م. 1396. مقایسه اقتصادی مزارع ساحلی پرورش ماهیان خاویاری. 11(2): 33-23.

[8]         سپهری، ی. 1387. تاثیر راهکارهای دیپلماتیک در حفظ محیط زیست دریای خزر. نخستین همایش ملی منابع شیلاتی دریای خزر. گرگان. ص 230.

[9]         (9) سپهری، ی. 1387. ضرورت شناخت دریای خزر در اداور تاریخی. نخستین همایش ملی منابع شیلاتی دریای خزر. گرگان. ص 229.

[10]     صالحی، م. 1387. دستورالعمل پرورش ماهیان خاویاری. گزارش طرح پژوهشی موسسه تحقیقات شیلات. 28 ص.

[11]     بهمنی، م. 1380 .خاویار ایران. انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری. 52 ص.

[12]       Pourkazemi, M. 2006. Caspian Sea sturgeon Conservation and Fisheries: Past present and Future. Applied Ichthyology,22 (Suppl. 1), 12-16.

[13]     مقیم، م.، پرافکنده، ف.، توکلی، م. بهروز خوش قلب، م. 1383 .بررسی آماری و بیولوژیکی ماهیان خاویاری82-1380 مؤسسه تحقیقات شیلات ایران ، 57 ص.

[14]    توکلی، م.، بهروز خوش قلب، م.و فدایی ،ب. 1384 .مطالعه روند بهرهبرداری و بازسازی ذخایر ماهیان خاویاری از بدو فعالیت شیلاتی در ایران. ششمین همایش علوم و فنون دریایی و اولین همایش آبنگاری ایران. 25 صفحه.