تعیین خواص فیزیکی و شیمیایی آب در رودخانه لاسم در شهرستان آمل

نوع مقاله: کوتاه

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط زیست واحد رودهن دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند

3 گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند، دماوند، ایران

چکیده

کیفیت منابع آب با گذشت زمان ، بر اثر عوامل طبیعی و انسانی در هر منطقه دچار تغییرات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی می‌شود که بیشتر این تغییرات به صورت کاهشی هستند. پایش کیفی و کمی آب نقش مهمی در مدیریت پایدار اکوسیستم‌های رودخانه‌ای دارد. رودخانه لاسم یکی ازمهم‌ترین منابع آب‌های سطحی شهرستان آمل و از تغذیه‌کننده‌های اصلی رودخانه هراز به‌شمار می‌رود. در این پژوهش بر حسب امکان دسترسی و نزدیکی به زمین های کشاورزی و مناطق روستایی پنج ایستگاه در طول مسیر رودخانه در نظر گرفته شد و نمونه براداری در دو فصل تابستان و پاییزسال 1394 صورت گرفت. خصوصیات فیزیکی و شیمیایی در نمونه های آب (T، pH، EC، TS، TDS ، TSS، DO، BOD5، NO3، PO4 و FC)، به روشهای استاندارد تعیین شد. نتایج نشان داد، میزان کل جامدات، اکسیژن خواهی بیولوژیک، یون نیترات و فسفات و کلیفرم مدفوعی روند افزایشی در مسیر رودخانه داشته و کیفیت آب رودخانه لاسم در فصل تابستان به طور قابل توجهی کمتر از پاییز بود. آلوده ترین ایستگاه، ایستگاه پنجم ( در محل پیوستن رودخانه لاسم به هراز ) به شمار می رود. مقایسه کمیت های اندازه گیری شده با مقادیر استاندارد نشان داد، اکسیژن محلول در اکثر ایستگاهها در زمان های نمونه برداری کمتر از حد مجاز استاندارد رودخانه هاست. که احتمالا ورود پسابهای کشاورزی و مزارع پرورش ماهی و فاضلاب مناطق روستایی می تواند از دلایل آن باشد. از مقایسه سایر کمیت های اندازه گیری شده با مقادیر استاندارد می توان اظهار داشت رودخانه در شرایط مناسبی قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determination of Physical and Chemical Properties of Water in the Laasm River in Amol

نویسندگان [English]

  • a Behbahani 1
  • Maedeh Akbari 2
  • Shahrzad Khoramnezhadian 3
2 Graduated master department of environment Islamic azad university Damavand branch
3 , Department of Environment, Damavand branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran
چکیده [English]

Over time, the quality of water resources is subject to physical, chemical and biological changes due to natural and human factors. Most of these changes are decreasing trend. Qualitative and quantitative monitoring plays an important role in the sustainable management of river ecosystems. The Lasem River is one of the most important sources of surface water in Amol and is one of the major nutritionists in the river Haraz. In this study, five stations were considered along the river route in terms of accessibility and proximity to agricultural land and rural areas. The samples were taken in the summer and autumn of 1394. Physical and chemical properties were determined in standard methods (T, pH, EC, TS, TDS, TSS, DO, BOD5, NO3, PO4 and FC). The results showed that total solids, biological oxygen demand, nitrate and phosphate ion and fecal coliform have an increasing trend in the river route. The quality of the waters of the Lasm River is significantly lower in the summer than in the autumn. The most polluted station is the fifth station (at the confluence of the Lasm River to Heraz). Comparison of measured quantities with standard values showed that dissolved oxygen at most stations at sampling times was lower than the standard river limits. It is likely that the input of agricultural waste and fish farms and sewage in rural areas could be due to its causes. Comparing other quantities measured with standard values, it can be stated that the river is in good condition

کلیدواژه‌ها [English]

  • pollution
  • Dissolved Oxygen
  • coliform
  • Haraz
  • Lasem

[1] M. Ebrahimnejad," Structure and function of running waters and river ecology". University of

Esfahan press. 2005

]2[میر مشتاقی. سیده مریم ، امیرنژاد، رضا. خالدیان. محمدرضا، “بررسی کیفیت آب رودخانه سفیدرود و پهنه بندی آن با استفاده از شاخص های کیفی  NSFWQIو “.OWQL مجله اکوبیولوژی تالاب،  دوره 3 شماره 9 صفحه 23 تا 34. ،

1390

]3[

تقوی. لعبت، ".مروری بر برنامه ها و سیاست های توسعه در بخش منابع آب و ارائه مدلی جهت سنجش پایداری آن". فصلنامه پایداری، توسعه و محیط زیست. دوره2، شماره4، صفحه 25-39، 1394

[4] L. M.  Khadam. “Trade-off between cost minimization and equity in water quality management for agricultural watershed”. Water Resources Research. Vol.42, No. 10, 2006

]5[- عباسپور.مجید.، جاوید. امیر حسین، و حبیبی، آوین."تعیین پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب رودخانه خرسان و بررسی روند تغییرات سالیانه آن" فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست .دوره 15 شماره 4 صفحه 1تا 11، 1392

]6[ مفتاح هلقی. مهدی، «پهنه‌بندی کیفی آب با استفاده از شاخص‌های متفاوت کیفی (مطالعه موردی: رودخانه اترک)». مجله پژوهش‌های حفاظت آب و خاک، جلد هجدهم. شماره دوم. صفحات 211-220، 1390

[7] C. Neal, H. Javvie, A.J., Wade, M. Neal, and K. Wyatt. “The water quality of the Locard pang and Lambourn catchments”. Hydrology and earth system science. 8(4), 614-635. 2004

]8[کمالی .مرتضی، اسماعیلی ساری، عباس. ارزیابی زیستی رودخانه لاسم (شهرستان آمل-استان مازندران) با استفاده از ساختار جمعیت بزرگ بی مهرگان کفزی. علوم زیستی، 3(1): 51-61، 1388

[9] L.S.Clesceri, A.E. Greenberg, and A.D Eaton, “Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater”, 20th Edition. APHA American Public Health Association, 1998

[10] برزگر. مریم ، خسروی پور، بهمن ، "بررسی اجمالی محیط زیست در ایران حول محور آلودگی آب." اولین کنگره ملی الکترونیکی زیست شناسی و علوم طبیعی ایران.1393

[11] M. Karamouz, N. Mahjouri, Kerachian, R, “River water quality zoning: a case study of Karoon and Dez River system”. Iranian Journal of Environmental Health Science & Engineering, 1(2), 1-2, 2004

]12[ نصیراحمدی .کامران، یوسفی، ذبیح اله،  و ترسلی. احمد، "پهنه بندی کیفیت آب رودخانه هراز بر اساس شاخص NSFWQI". مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران.  92: 64-72.، 1391

]13[اسلامی پریخانی.  هوشنگ،  کاویان . عطااله .حبیب نژادروشن، محمود، .  "بررسی کیفیت آب رودخانه هراز و تأثیر کاربری های اراضی بر آن. شانزدهمین همایش ملی بهداشت محیط." 1392

[14]H.S. Xu, Z.X.  Xu, W. Wu, F.F. Tang, “Assessment and Spatiotemporal Variation Analysis of Water Quality in the Zhangweinan River Basin, China. Procedia" Environmental Sciences, 13: 1641-1652, 2012

]15[ بهبهانی نیا. آزیتا، سلماسی .رامین. "ارزیابی برخی ویژگیهای کیفی رودخانه جاجرود. هشتمین همایش ملی بهداشت محیط." 1384

]16[ زارع ﮔﺎرﯾﺰی .آ.رش، ﺑﺮدی. ﺷﯿﺦ،ﺳﻌﺪاﻟﺪﯾﻦ. امیر و ﻣﺎﻫﯿﻨﯽ، سلمان. " ارزﯾﺎﺑﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ آبﻫﺎی ﺳﻄﺤﯽ و ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻓﺼﻠﯽ آن." ﻫﻤﺎﯾﺶ ﻣﻠﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺤﺮان آب.1388

]17[واردی،.سید ابراهیم ، "بررسی بار فسفری رودخانه هرازدراثرفعالیتهای آبزی پروری". هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه.1385

]18[جعفری .سلیم، بابک.. نبی بیدهندی .غلامرضا، سالمی. امیر، طاهریون .مسعود. و اردستانی .جتبی ، "بررسی کیفیت آب رودخانه قشلاق با استفاده از شاخص های کیفی آب." مجله علمی پژوهشی علوم محیطی، 6(4): 19-28.، 1388

]19[ شکری. ساناز.، هوشمند. عبدالرحیم، معاضد.هادی. "بررسی کیفیت شیمیایی آب رودخانه گرگر بوسیله روش‌های گرافیکی و تحلیل آماری چند متغیره". مجله علمی پژوهشی اکوبیولوژی تالاب، 6(20): 19-33.،1393

]20[ فریدگیگلو، بهنام.، نجفی نژاد، علی، مغانی بیله سوار، وحید. و غیاثی، اصغر."بررسی تغییرات کیفیت آب رودخانه زرین گل استان گلستان." پژوهش های حفاظت آب و خاک (علوم کشاورزی و منابع طبیعی)، 20(1): 77-95.، 1392

]21[ سعادت فومنی، مهدیه، سرکمری، بیتا. و عزیز آبادی، فرشته "ارزیابی ایستگاه‏ها و پارامترهای کیفی رودخانه سفیدرود با استفاده از روش آنالیز مؤلفه‏های اصلی (PCA)" فصل نامه فن آوری های نوین در مهندسی محیط زیست و منابع تجدید پذیر، 1(2): 9-19.، 1393

[22]Y. Wu, and J. Chen,” Investigating the effects of point source and nonpoint source pollution on the water quality of the East River (Dongjiang) in South China”. Ecological Indicators, vol.23, pp294-304, 2013

[23] پژوهش .مهدی.، کیهان پناه. مرضیه،   شهری. محمد مهدی ،" ارزیابی کیفیت آب بااستفاده از روشهای شولر و ویلکوکس درمنطقه طالقان". سومین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست.1392

[24] O. K, Chibole,” Modeling River Sosiani's water quality to assess human impact on water resources at the catchment scale”. Ecohydrology & Hydrobiology, 13: 241-245, 2013

[25]http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs372/en/