بررسی پراکنش آرسنیک در رسوبات جنوب شرقی دریای خزر

نوع مقاله: کوتاه

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

چکیده

مطالعه ژئوشیمیایی رسوبات حوضه های آبی مثل رودخانه ها ، مصب و بستر دریا ، می تواند یک گام موثر برای پیدا کردن منشا و ارزیابی مدل توزیع آلاینده های زیست محیطی در منطقه باشد. رسوبات محل نها یی تجمع فلزات سنگین در محیط آبی هستند، اما تحت شر ایطی میتوانند خود به عنوان منبع آلودگی در آب عمل کنند ورود فلزات سنگین ازجمله آرسنیک به منابع آبی از طرق مختلف، باعث ایجاد مخاطراتی از قبیل مسمویت، سرطان زایی و... در بدن موجودات زنده می شود .برای مطالعه میزان آرسنیک در بخش شرقی دریای خزر 30 ایستگاه انتخاب گردید. پس از دانه بندی ومحاسبه ماده آلی در دو فصل از بخش ریز دانه غلظت آرسنیک نیز در دو فصل تابستان و زمستان توسط روش پلاسمای جفت شده القایی-طیف سنجی جرمی (ICP-MS) تعیین شد. با محاسبه پارامتر های شاخص زمین انباشت، فاکتور غنی شدگی و شاخص آلودگی مشخص گردید منطقه در محدوده بدون آلودگی تا آلودگی کم قرار دارد. عامل اصلی ورود آرسنیک به محیط احتمالا زمین شناسی و فرسایش رسوبات بالادست و حمل توسط رودخانه های منتهی به خلیج گرگان و نواحی اطراف بوده است. همچنین مقایسه نتایج این تحقیق با سایر نقاط دریای خزر نشان داد که مقادیر آرسنیک مشاهده شده دراین بررسی در خلیج گرگان و نواحی اطراف کمتر ازسایر نقاط دریای خزر بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study of arsenic distribution in sediments of the southeastern Caspian Sea

چکیده [English]

Geochemical studies of sediments, water bodies like rivers, estuaries and the sea bed, can be an effective step to find the source and distribution model assessment of environmental pollutants in a region.Sediments are the final destination of heavy metals in aqueous environments contamination, including arsenic entering the water resources in different ways, causing hazards such as poisoning, and carcinogenesis in living bodies. Study arsenic levels in the eastern part of the Caspian Sea, 30 stations were selected. After graining size and organic mater analysis, arsenic concentration in in two seasons summer and winter was determined by using Inductively Coupled Plasma- Mass spectrometry (ICP-MS). Geochemical index, Enrichment factor and pollution index showed low pollution to non pollution area and primary cause of arsenic distribution to this environment, geology and upstream sediment erosion and transport by rivers leading to Gorgan Bay and surrounding areas. compare these results with other parts of the Caspian Sea show that arsenic levels observed in this study in the Gorgan Bay and surrounding areas has been less than other part of the Caspian Sea.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sediments
  • Caspian Sea
  • Gorgan Bay
  • Arsenic

]1[ آمارنامه استان مازندران(1375). سازمان برنامه و بودجه، چاپ 1376 صفحه802.

]2[حسین باقری، ترانه شارمد، کاظم درویش بسطامی ،زهرا باقری،( 1391). ارزیابی پراکنش فلزات سنگین در خلیج گرگان، مجله اقیانوس شناسی دوره 3.شماره11 .ص 66-72.

[4] Aliev N. k., et al., 1997. Ecological Problems of the Caspian Sea, Ministry of Environment Protection,Makhachkala, Russia. 168 p.

 [5] Bastami KD, Bagheri H, Haghparast S, Soltani F, Hamzehpoor A, Bastami MD. 2012.Geochemical and geo-statistical assessment of selected heavy metals in the surface sediments of the Gorgan Bay, Iran journal of. marine pollution bulletin. 64(12):2877-84.

 [6] Chen. C. W, Kao. C. M, Chen. C. F, Dong. C D, 2007, " Distribution and accumulation of heavy metals in the sediment of Kaohsiung Harbor, Taiwan", Chemosphere, 66, 1431-1440

 [7] Chester, R. and Hughes, M. 1967. A Chemical Technique for the Separation of FerromanganeseMinerals, Carbonate Minerals and Adsorbed Trace Elements from Pelagic Sediments. J. Chemical Geology,v.2, pp.242-262.

 [8] Davis, J.C., 1973. Statistics and Data Analysis in Geology .Wiley International, New York.

 [9] De Mora, S., Sheikholeslami, M.R., Wyse, E., Azemard, S., and Cassi, R. 2004. “An assessment of metal contamination in coastal sediments of the Caspian Sea.” J. Marine Pollution Bulletin, 48, 61-77.

 [10] Gupta, S. K., Chen, K. Y. 1975. Partitioning of Trace Metals in Selective [4] Chemical Fraction of Near shore Sediments. J. Environmental Letters, v.10, pp.129-158.

 [11] Helling, D. et al. 1990. Sediments and Environmental Geochemistry. Springer Verlag, New York.Izquierdo C., Usero J., Gracia I.; Speciation of heavy metals in sediments from salt marshes on the southern Atlantic Coast of Spain. Marine Pollution Bulletin; 1997; 34(2): 123-128.

 [12] Karbassi, A. R.1998. Geochemistry pf Ni, Zn ,Cu ,Pb ,Co ,Cd ,V, Mn, Fe, Al and Ca in Sediments of North Western Part of the Persian Gulf . ntl.J.Env.Studies,v.54, pp.205-212.

 [13] Lahijani, H., Tavakoli, V: 2011, Identifying Provenance of south Caspian Coastal Sediments Using mineral distribution pattern, Quaternary International.  261: 128–137.

[14] Long, E.R.; MacDonald, D.D.; Smith, S.L.; Calder, F.D. 1995. Incidence of adverse biological effects within ranges of chemical concentrations in marine and estuarine sediments. Environmental Management, 19: 81– 97.

[15] Martin, M.H., Coughtrey, P.J., 1982. Biological Monitoring of Heavy Metal Pollution. Land and Air Applied Science, London 475pp.

 [16] Mason, C.F., 1991. Biology of Freshwater Pollution, second ed. Longman, New York 351pp.

[17] Muller G.; Schwermentalle in: Calmano W.,Forstner U., 1979. Sediment and Toxic substances.336p.

 [18] Nriagu J. O., Pacyna J. M., 1988. Quantitative assessment of worldwide contamination of air, water and soils by trace metals. Nature 333, 134-139.

 [19] Muller. G, 1969,"Index of geoaccumulation in sediments of the Rhine River. Geol, J. 2, 109.

 [20] Nordstrom, DK., 2000, An overview of arsenic mass-poisoning in Bangladesh, and West Bengal, India.In: Young C (ed) Minor elements 2000: Arsenic, Antimony, Selenium, Tellurium and Bismuth. Soc Mining Metallurgy and Exploration, pp 21–30

 [21] Rainbow P.S, 1985. The biology of heavy metals in the sea. J. Environ. Stud. 25:195–211.

[22] Shajan, K.P. 2001.Geochemistry of Bottom Sediments from a River-Estuary-Shelf Mixing Zone on the Tropical Southwest Coast of India. Bull. Geol. Surv. Japan, v.52 (8), pp.371-382.

[23] Sat yanarayana. D, Panigraphy. P. K, Sahu. S. D, 1994, "Metal Pollution in Harborand Coastal sediments of viskhpatnam, cast coast of India", Indian Journal of marine science, 23, 52-54.

 [24] Stephen de M., Sheikholeslami M. R., Wyse E.,Azemard S., Cassi R., 2004. An assessment of metal contamination in coastal sediments of the Caspian Sea, Marine Pollution Bulletin. 48(1-2):61-77.

 [25] Terziev, S.F., 1992.

Hydrometeorology and Hydrochemistry of Seas. vol. 6, The Caspian Sea, No 1.

Hydrometeorologycal Conditions,

Gidrometeoizdat, Leningrad

 [26] Voropaev G. V., 1994. Studies of Ocean and Seas: The Caspian Sea, Moscow, Water Problem Inst.117p.Yu K. C., Tsal L. J., Chen S. H., Ho S. T., 2001. Chemical binding of heavy metals in anionic river sediments. Water Research.; 35 (17): 4086-4096.