مقایسه و تحلیل الگوی تغییرات مکانی و زمانی ساختار مؤلفه‌های آب دریا در منطقه فلات قاره و عمیق جنوب غرب دریای خزر با استفاده از داده‌های برداشت شده

نوع مقاله: کوتاه

نویسنده

عضو هیأت علمی پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

چکیده

الگوی تغییرات مکانی و زمانی ساختار مولفه‌ها و مشخصات آب دریا در منطقه فلات قاره و عمیق بخش غربی سواحل جنوبی دریای خزر مورد مطالعه قرار گرفته است. پژوهش براساس تحلیل داده‌های حاصل از اندازه‌گیری میدانی توسط حسگرهای دستگاه CTD از سطح تا عمق 475 متری آب دریا صورت گرفته است. می‌توان گفت که امکان تشکیل کانال صوتی در محدوده آب عمیق بخش غربی جنوب دریای خزر وجود دارد. توزیع عمودی pH نشان‌دهنده یک روند کاهشی از سطح به عمق در منطقه آب عمیق است به گونه‌ای که در مردادماه (آگوست) در عمق 350 متری به 2/8 و در آبان‌ماه (نوامبر) به 3/8 در عمق 450 متری رسیده است. با مقایسه نتایج می‌توان دید که مقادیر pH در تابستان کمتر از زمانهای دیگر داده‌برداری بوده است. مقادیر اکسیژن محلول در لایه سطحی بین 2 تا 5/7 میلی گرم بر لیتر متغیر بوده است. در زیر لایه 100 متری یک افت شدید در غلظت اکسیژن محلول مشاهده شده است بطوریکه در ماه‌های مرداد و آبان (آگوست و نوامبر) به به 2/1 میلی گرم برلیتر در ژرفای 450 متری و به 2 میلی گرم برلیتر در اسفندماه (مارس) رسیده است. در مجموع تغییرات اکسیژن و pH در لایه های میاناب و عمیق در فصول مختلف قابل توجه بود. براساس داده‌های بدست آمده میزان کدری آب دریا در زمستان و بهار بیشتر از تابستان و پاییز ثبت شده است. در بیشتر موارد کدورت نواحی نزدیک ساحل به دلیل عوامل و فرایند ساحلی کدورت بیش از مناطق دور از ساحل بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison and Analysis of Spatial and Temporal Changes in Pattern of Seawater Components in Southwestern Continental Shelf and Deep Area of the Caspian Sea using Collected Data

نویسنده [English]

  • S Jamshidi
چکیده [English]

In the study, spatial and temporal changes in pattern of seawater components in the western part of the southern continental self and deep area of the Caspian Sea were evaluated. The research was based on field data analysis that collected using CTD sensors from sea surface to a depth of 475 m. According to the results, it can be seen that the forming of a deep sound channel in the water column is possible. Vertical distribution of active reaction showed a general reducing trend with depth that reached to 8.2 at depth of 350 m in midsummer. Moreover, observations in November showed active reaction value of 8.3 at 450 m depth. In comparison, amounts of active reaction (pH) in mid-summer (August) were less than that in other seasons. Dissolved oxygen concentrations ranged between 2.0-7.5 mg L-1 at the surface layers. Below level of 100 m, a rapid drop in values of dissolved oxygen were observed and measured about 1.2 mg L-1 at 450 m depth in mid-summer and mid-autumn, while value of 2.0 mg L-1 was recorded below 300 m depth in late winter. The seasonal variations of dissolved oxygen and active reaction (pH) were considerable, especially in intermediate and deepwater layers. According to the obtained data seawater turbidity in winter and spring seasons was recorded more than it in summer and autumn. In most cases due to coastal factors and processes, seawater turbidity of onshore area was more than the offshore.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sound Speed
  • Dissolved Oxygen
  • Active Reaction
  • Turbidity
  • Caspian Sea

[1] P. Xie et al., “Aqua-Sim: An NS-2 Based Simulator for Underwater Sensor Networks,” in Proc. MTS/IEEE Oceans, Biloxi, ( 2009).

[2] M. Breitzke, O. Boebel, S. El Naggar, W. Jokat, B. Werner, “Broad-band calibration of marine seismic sources used by R/V Polarstern for academic research in polar regions”, Geophysical journal international, vol. 174, Issue 2, (2008) 505-524.

[3] CEI IEC 60565 Underwater acoustics – Hydrophones –Calibration in the frequency range 0,01 Hz to 1 MHz,( 2006- 2011).

[4] Tuzhilkin, V.S.; Kosarev, A.N., 2005. Thermohaline Structure and General Circulation of the Caspian Sea Waters. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 33-57.

[5] Rodionov, S. N. 1994. Global and regional climate interaction: the Caspian Sea experience., Dordrecht, Netherland:  Kluwer Academic Publishers, p. 1-241.

[6] Mamedov A.V. 1997. The late pleistocene-holocene history of the Caspian Sea; Quatern. Int. 41/42, 161.

[7] CEP (Caspian Sea Environmental Programe), 2002. Transboundary diagnostic analysis for the Caspian Sea; Baku, Azerbaijan, 36 pp.

[8] CEP (Caspian Sea Environment Program), 2006. Identification of the extent and causes of cyan bacterial bloom in September-October 2005 and development of the capacity for observation and prediction of HAB in the Southern Caspian Sea using Remote Sensing Technique, MHI, Ukraine, p. 1-19.

[9] Kosarev, A.N., 2005. Phsico-Geographical Conditions of the Caspian Sea. In: The Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 5-31.

[10] Tuzhilkin, V.S.; Katunin, D.N.; Nalbandov, Y.R. 2005. Natural chemistry of Caspian Sea waters. In: The Caspian Sea environment; Ed. By Kostianoy A. G., Kosarev A. N.; Springer-Verlag: Berlin, p 83-108.

[11] Frodge, J.D.; Thamas, G.L.; Pauley, G.B. 1990. Effects of canopy formation by floating and submergent aquatic macrophytes on the water quality of two shallow Pacific Northwest lakes. Aquatic Botany. 38, p. 231-248.

[12] Devlin, M.; Painting, S.; Best, M., 2007. Setting nutrient thresholds to support an ecological assessment based on nutrient enrichment, potential primary production and undesirable disturbance, Marine Pollution Bulletin. 55, p. 65-73.

[13] Kosarev, A.N.; Yablonskaya, E.A. 1994. The Caspian Sea. SPB, The Hague, p. 1-274.

[14] Zonn, I.S., 2005(a). Environmental Issues of the Caspian. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 223-242.

[15] Zonn, I.S., 2005(b). Economic and International Legal Dimensions. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 243-256.

[16] Kosarev, A.N.,; Kostianoy A.G., 2005. Introduction. In: The Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 1-3.

[17] Korshenko A.N.; Gul A.G. 2005. Pollution of the Caspian Sea. In: The Caspian Sea environment; Ed. By Kostianoy A. G., Kosarev A. N.; Springer-Verlag: Berlin, p 109-142.

[18] Aladin, N.; Plotnikov, I., 2004. The Caspian Sea. LakeBasin Management Initiative, Thematic Paper, p. 1-29.

[19] Kideys A.E.; Roohi A.; Eker-Develi E.; Melin F.; Beare D. 2008. Increased chlorophyll levels in the Southern Caspian Sea following an invasion of Jellyfish. Research Letter Echology, p 1-4.