چکیده

مطالعه ناهمواری‌های ساحلی هرمزگان می‌تواند در تفکر یکپارچه در مدیریت نواحی ساحلی جهت برنامه‌ریزی سامانمند موثر باشد، همچنین به دلیل اهمیت و وسعت نوار ساحلی استان هرمزگان شناسایی ناهمواری‌های ساحلی موجود در آن لازم و ضروری است. با برنامه‌ریزی صحیح در مناطق ساحلی، می‌توان از زیان‌های وارده به منابع طبیعی جلوگیری کرد و به توسعه پایدار دست یافت. در این تحقیق به ارتباط بین ناهمواری‌های ساحلی، جنس سواحل و موجودات زنده پرداخته شده است. به علت اینکه این موجودات سازگار با اندازه ذرات و به تبع آن لندفرم مشخصی در ساحل می‌باشند، می‌توان حساسیت زیستی لندفرم‌های مختلف ساحل را تعیین کرد. به همین منظور با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و با توجه به انواع طبقه‌های لندفرم‌های ساحلی، ازجمله زبانه، دستک، کولاب ساحلی، خور، مصب، جزیره سدی و غیره، لندفرم‌های این بخش شناسایی اولیه شد، سپس با بازدید میدانی لندفرم‌های ساحلی نهایی و جنس سواحل تعیین شد. نتایج بدست آمده حاکی از آن است از کل طول خط ساحل استان هرمزگان، 56/33 درصد دریاکنار ماسه‌ای، 99/23 درصد پهنه جزرومدی، 18/10 درصد دریاکنار ترکیبی، 78/4 درصد جزیره سدی، 96/0 درصد جزیره جزرومدی، 04/2 درصد خلیج کوچک ساحلی، 85/0 درصد پرتگاه ساحلی، 22/0 درصد پناهگاه ساحلی، 93/1 درصد خور، 16/4 درصد دلتا، 17/0 درصد مصب، 19/0 درصد خور مصب، 51/0 درصد دماغه، 15/0 درصد کولاب، 07/0 درصد زبانه و بقیه (در حدود 15 درصد) را کاربری انسانی به خود اختصاص داده است. همچنین نتایج نشان داد، 59 درصد از مساحت سواحل استان دارای جنس گلی می باشد که به سبب وجود ذرات دانه ریز و نفوذ جریانات نفتی به داخل لایه‌های زیرین، حساسیت زیستی ناهمواری‌های ساحلی مستقر بر روی این جنس بالا می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Environmental Coastal Landforms and Types Sensitivity of Hormozgan Province Shoreline

چکیده [English]

Study of coastal landforms of Hormozgan province can be effective in integrated coastal zone management. Recognition of coastal landforms in Hormozgan province shoreline is necessary, because of their importance and extent. Correct planning in coastal zones, can prevent from detriment that is reached to natural resources and it is a way to access sustainable development. This present research is proceeding to relation between coastal landforms, coastal types and living beings. Because of this species is adaptive to particles size and particular landform in coasts, it is possible to determine the environmental sensitivity of coastal landforms. In this research, Used from satellite data (IRS-PAN) and then classified of coastal landforms to spit, tombolo, lagoon, creek, estuary, barrier island and etc. on the basis of the findings of this research, about 33.56 percent of the study length has been identified as sandy beach, 23.99 percent as tidal flat, 10.18 percent as mixed beach, 4.78 percent as barrier island, 0.96 percent as tidal island, 2.04 percent as bay, 0.85 percent as cliff, 0.22 percent as cove, 1.93 percent as creek, 4.16 percent as delta, 0.17 percent as estuary, 0.19 percent as estuary-creek, 0.51 percent as headland, 0.15 percent as lagoon, 0.07 percent as spit and 15 percent as mixed use. The results showed that about 59 percent of the study area is tidal mud flat. Little penetration of the substrate by oil occurs because the sediment is usually waterlogged but oil can persist on the surface over long periods. So that environmental sensitivity of coastal landforms put on this type of coast are increased.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental Sensitivity
  • Coastal Landforms
  • Coastal Types
  • Coastal Zone Management
  • Hormozgan (Iran)

  1. بیضاپور، داریوش. 1377. ناحیه بندی زیستی در اکوسیستم دریات. ج10. 2
  2. دانه کار، افشین. 1377. مناطق حساس دریایی ایران.فصلنامه محیط‌زیست. جلد هشتم. 24: 38-28.
  3. کرمی خانیکی، علی. 1383. سواحل ایران. سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری.
  4. سازمان بنادر و دریانوردی. 1388. طرح مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی کشور:‌ مطالعات مدیریت نوار ساحلی(SMP). اداره کل مهندسی سواحل و بنادر‏، مهندسین مشاور جهاد تحقیقات آب و انرژی.
  5. شریفی پور، رزیتا و افشین دانه کار. 1384. ارزیابی حساسیت فیزیکی نوار ساحلی استان بوشهر بر اساس شاخص حساسیت زیست محیطی (ESI). علوم محیطی. 7: 45-51.
    1. Oceansatlas.2005. http://www.oceansatlas.com/unatlas/uses/uneptextsph/setteph/250gs70019
    2. Shoreline Clean-up. 1982. Technical information paper N.7. The international Tanker owners, pollution federation LTD.