فلزات سنگین و اختلالات ناشی از آنها در آبزیان

چکیده

دخالت بی‌رویه انسان با هدف بهره‌گیری از طبیعت در حال گسترش است و نتیجه این پیشرفت در بهره‌برداری، اثرات زیان باری همراه دارد که بر محیط زیست به ویژه اکوسیستم‌های آبی وارد می‌شود. گروهی از آلاینده‌ها نظیر عناصر نیکل، وانادیوم و کبالت که به عنوان سه شاخص مهم آلودگی نفتی مطرح هستند، بر اثر فعالیت‌های استخراج درون آبی و حمل و نقل فرآورده‌های نفتی و یا به صورت پساب‌های صنعتی، نیروگاهی، به صورت تجمع زیستی بر متابولیسم آبزیان تاثیر منفی می‌گذارند. برای مثال، عنصر وانادیوم بر تراز ژنتیکی و تکاملی آبزیان؛ افزایش عنصر نیکل، در بدن آبزیان به خصوص در گنادها و بالاخره عنصر کبالت بر فعالیت‌های آنزیمی تأثیر منفی دارند. در این مقاله تلاش شده است، راه های ورود این عناصر به محیط آبی و سپس ساز وکار و تاثیر این عناصر بر آبزیان مورد بررسی قرار گیرد و نتایج حاصل از بررسی نشان می دهد که عوامل محیطی نظیر pH، درجه حرارت و میزان اکسیژن بر ورود فلزات سنگین همچون نیکل، کبالت و وانادیوم و تجمع آن ها در بدن آبزیان موثر است، به طوری که سبب به وجود آمدن تنش و اختلال در سیستم آنزیمی و DNA آبزیان می شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Heavy Metals and Their Incurred Disturbances in Aquatic Organisms

چکیده [English]

Human irregular interferences with the purpose of exploitation from natural resources continue to increases which have detrimental effects on environment, particularly, on aquatic ecosystems. Some pollutants like Nickel, Vanadium, and Cobalt, namely three important   indicators of oil pollution, have negative impacts on aquatic organisms` metabolism through marine exploitation, oil products transportation or industrial/power plants-related waste waters. These impacts generate in the manner of bioaccumulation. For example, Vanadium affects on genetic and evolutionary level of aquatic organisms. Nickel develops in aquatic organisms especially in gonads and Cobalt influences on enzyme-related activities, negatively. This paper tries to investigate entry ways of these elements into aquatic environments and study their mechanisms and effects on aquatic organisms. Results show that factors like pH, temperature, and amount of Oxygen are effective on heavy metals (like Ni, V, and Co) entry and accumulation in aquatic organisms as they cause tension and disturbance in enzyme system as well as DNA of these creatures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • heavy metals
  • Aquatic Organisms
  • Oil Pollution
  1. حبیبی، ر.،بررسی تاثیر فلزات سنگین بر مراحل تکامل جنینی و لارو ماهی،سمینار رشته بیولوژی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، 1383.
  2. کرباسی، ع.، بیاتی، آ.، ژئوشیمی زیست محیطی، کاوش قلم، .1386
  3. ذالقدری قره بلاغ، ص.، اثرات فلزات سنگین بر روی آبزیان، پایان نامه کارشناسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، 1382.
  4. کلارک،آر.بی.، آلودگی دریا، ترجمه: زاهد، م.ع.، محمدی دشتکی، ز.، انتشارات نقش مهر،1379.
  5. قاسمی مجد،پ.، بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین  سرب، نیکل، کادمیوم و وانادیوم در بافتهای عضله، کبد و پوست 3 گونه مهم از ماهیهای تجاری خلیج فارس (حلوا سفید، شوریده و هامور)، پایان نامه کارشناسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، 1384.
  6. جاوید، ا.ح.، شناسایی و اندازه گیری آلاینده‌های آلی نفت  (PAHs, BTEX) و فلزات سنگین(Hg, V, Ni) در هوا، آب، رسوبات و موجودات زنده در مناطق چهارگانه عملیاتی، امور پژوهش و توسعه، شرکت ملی نفت ایران، شرکت نفت فلات قاره ایران،1387.
  7. جوزی ،ع.، بررسی فلزات سنگین به ویژه نیکل ووانادیوم به عنوان شاخص آلودگی نفتی در سواحل شمالی خلیج فارس، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده محیط زیست وانرژی  دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات،1377.
    1. www.cabastractsplus.org, 2004.
      1. Gamboa, N., Garcia, j., Arias, D., A, Vanadium levels in gonads of mullet in theCariacoGulf, 200Tecnia Tropical, Vol.19, No.2. ., 2001.
      2. Nechev, J., Stefanov, K., Popov, S., Effect of Cobalt  Ions on lipid and sterol metabolism in the marine invertebrates Mytillus galloprovincialis and Actinia equine, Comparative Brochemistry and physiology. Vol.144, part A. , 2006.
      3. www. Health and Environmental Effect.com, 2000.
      4. Nechev, J., Stefanov, K., Popov, S., Effect of Cobalt  Ions on lipid and sterol metabolism in the marine invertebrates Mytillus galloprovincialis and Actinia equine, Comparative Brochemistry and physiology. Vol.144, part B. , 2006.
      5. Acker, L.A., McMahan, J.R., Gawel, J.E., The effect of heavy metal pollution in aquatic environments on metallothionein production in Mytillus sp., Puget sound Georgia Basin Research Conference.(www.engr.washington.edu.pdf), 2005.